مصطفى النوراني الاردبيلي

175

دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى )

خواص درمانى : برگ ريحان جهت معطر ساختن اغذيه به كار مىرود ، به علاوه به حالت خام مصرف مىگردد . دم‌كرده 20 تا 50 در هزار آن اثر ضد تشنج ، نيرو دهنده ، مقوى و مدر دارد . مصرف آن براى رفع سردردهاى يكطرفه ، سردردهاى عصبى ، تقويت عمل دستگاه هضم از بين بردن نفخ ، سرگيجه ، دل‌پيچه‌ها و سرفه ، آنژين و غيره توصيه شده است . ريحان اثر زياد كنندگى ترشحات شير را دارد و از اين نظر از قديم الايام مورد استفاده بوده است . جوشانده‌هاى غليظ ريحان جهت رفع آفت Aphte ، به صورت حمام دهان مصرف دارد . دانه ريحان لعاب فراوان دارد و چون نرم كننده است در رفع ورم كليه و ترشحات زنانگى مورد مصرف قرار مىگيرد . w . bohn كليه قسمتهاى گياه را يك دارويى مؤثر جهت رفع التهابهاى دستگاه مجارى ادرار اعلام داشته است . اسانس ريحان به مقدار 5 تا 6 قطره بر روى يك حب قند ، اثر قاطع در رفع تشنجات معدى و سردردهاى با منشأ ضعف عمل دستگاه هضم دارد . خشك آن مخرج بلغم و مقوى معده ، برگهايش دافع تب و زكام و تخمهايش ، ملطف ، مغلظ و چسب‌دار مىباشد در هند هندوها اين را با احترام نگه مىدارند و به همين سبب اين را در انگليسى holybasel مىگويند كه معناى holy ) هولى ) در انگليسى مقدس است . در تبها با فلفل سياه سائيده آبش را مىخورند در سوزش و خراش گلو با عسل مىليسند نيز اين گياه حشرات ارضى را دفع مىكند با زنجبيل ، مخلوط نموده قولنج بچه‌ها را مفيد مىباشد . چكانده آب برگش نافع درد گوش مىباشد . محلل اورام ، دافع بادها است ضعف معده و فساد خون را علاج مىكند . جوشانده‌اش را با شير و شكر عوض چاى مىخورند ، خستگى را دور مىكند ، آب برگ آن را با آب ليمو ساييده نافع لكه‌هاى سياه صورت بوده و مالش آب برگش بر بدن دافع پشه‌ها از بدن مىباشد به همين جهت هر مكانى كه پشه‌هايى كه مرض مالاريا را مىآورند پيدا مىشود خوردن